Ana Menü

Kayıt ol

Online Ziyaretçiler

Şu anda 31 konuk çevrimiçi

GTranslate

English French German Italian Portuguese Russian Spanish
İlletli Fiiller ve Çekimi الأَفْعَالُ الْمُعْتَلَّةُ وَتَصْرِيفُهَا PDF Yazdır e-Posta
Super admin tarafından yazıldı.   
İLLETLİ FİİLLER

Aslî harflerinden bir veya ikisi illet harfi olan fiile mu‘tel (illet harfli) fiil

denir. Bu illet harfleri de elif, vâv ve yâ'dır .( وَجَدَ (ا، و، ي buldu, قَالَ dedi, رَمَى

attı, وَقَى korudu fiilleri gibi. Bunlar da illet harfinin türü ve bulunduğu yere

göre dörde ayrılır:


1. Misâl fiil.

2. Ecvef fiil.

3. Nâkıs fiil.

4. Lefîf fiil.


1. Misâl Fiil

Misâl fiil, aslî harflerinden ilki vâv ya da harfi olan fiildir. Bu tür fiillerde

vâv ile başlayanlar çoğunluktadır. Vâv ile başlayanlara misâl-i vâvî, yâ ile

başlayanlara da misâl-i yâî denir.

وَقَفَ durdu, وَهَبَ bağışladı, وَرِثَ mirasçı oldu, وَعَدَ söz verdi

يَئِسَ ümitsiz oldu, يَبِسَ kurudu, يَقِظَ uyandı, يَسُرَ kolay oldu


2. Ecvef Fiil

Ecvef fiil, aslî harflerinden ikincisi illet harfi olan fiildir. Bu ortadaki harf de

ya “vâv” ( و) ya da “yâ” ( ي)harfidir. Misâl fiilde olduğu gibi ecvef fiilde de

orta harfi vâv olana ecvef-i vâvî, yâ olana da ecvef-i yâî denir. Ecvef fiilin

vâvlı mı yoksa yâlı mı olduğu muzârisinden ve mastarından anlaşılır. – قَالَ

يَقُولُ قَوْلٌ şeklinde olanlar vâvlı iken, بَاعَ يَبِيعُ - بَيْعٌ şeklindekiler ise yâlı

ecveftir. Ancak خَافَ يَخَافُ - خَوْفٌ korktu ve نَالَ يَنَالُ - نَيْلٌ elde etti

örneklerinde olduğu gibi mâzî ve muzârisi فَعِلَ يَفْعَلُ sıygasında gelen

fiillerde vâv'lı mı yoksa yâ'lı mı olduğu muzârisinden değil, mastarından

anlaşılır. Ancak aslı vâv ya da yâ olan bu illet harfleri mâzî fiilde elif ( ( ا

olarak yazılır.


قَالَ dedi, زَارَ ziyaret etti, مَاتَ öldü, خَافَ korktu

بَاعَ sattı, سَارَ yürüdü, سَالَ aktı , نَالَ elde etti

Ecvef fiiller orta harfi hemze olan mehmûz fiillerle karıştırılmamalıdır. سَأَلَ

sordu fiili mehmûzken, سَالَ aktı fiili ecveftir.


3. Nâkıs Fiil

Nâkıs fiil, aslî harflerinden sonuncusu illet harfi olan fiildir.

دَعَا dua etti, çağırdı, عَفَا affetti, شَكَا şikayet etti, نَجَا kurtuldu

رَمَى attı, شَفَى şifa verdi, بَنَى bina etti, بَكَى ağladı

رَضِيَ razı oldu, لَقِيَ karşılaştı, نَسِيَ unuttu, خَفِيَ gizli oldu


4. Lefîf Fiil

Lefîf fiil, aslî harflerinden iki tanesi illet harfi olan fiildir. Bu illet harflerinin

bulunduğu yere göre de lefîf fiil, lefîf-i makrûn (illet harfleri bitişik lefîf)

ve lefîf-i mefrûk (illet harfleri ayrı lefîf) olmak üzere ikiye ayrılır.


a. Lefîf-i Makrûn

İllet harflerinin birisi fiilin ortasında, diğeri de sonunda ise buna lefîf-i

makrûn denir.

نَوَى niyet etti, رَوَى rivâyet etti, طَوَى katladı, كَوَى ütüledi


b. Lefîf-i Mefrûk

İllet harflerinin birisi fiilin başında diğeri de sonunda ise buna da lefîf-i

mefrûk denir.

وَقَى korudu, وَفَى sözünü tuttu, وَعَى aklında tuttu, ezberledi, وَلِيَ izledi,

hükmetti, sorumlu oldu


İLLETLİ FİİLLERİN ÇEKİMİ

1. Misâl Fiil

Mâzî

Misâl fiilin mâzîleri, sâlim fiil gibi çekilir.


Vâv'lı Misâl Fiil

Cemi

الجَْمْع

(Çoğul)

Müsennâ

الْمُثَنَّى

(İkil)

Müfred

الْمُفْرَدُ

(Tekil)

Söz verdi : وَعَدَ

وَعَدَ وَعَدَا وَعَدُوا Gâib / الْغائبُ َِ3. Şahıs Erkek

وَعَدَتْ وَعَدَتَا وَعَدْنَ

Gâibe / الْغَائِبَةُ

3. Şahıs Dişi

وَعَدْتَ وَعَدْتمَُا وَعَدْتُمْ

Muhatab / الْمُخَاطَبُ

2. Şahıs Erkek

وَعَدْتِ وَعَدْتمَُا وَعَدْتُنَّ

Muhataba / ◌ْ الْمُخَاطَبَةُ

2. Şahıs Dişi

وَعَدْتُ وَعَدْنَا

Mütekellim / الْمُتَكَلِّمُ

1. Şahıs Ortak


Muzâri

Vâv'lı Misâl Fiil

Vâv ile başlayan misâl fiilerin muzârileri elde edilirken genelde ilk harf

düşer. وَضَعَ يَضَعُ ,وَعَدَ يَعِدُ koydu ve وَرِثَ يَرِثُ gibi. Sadece وَجِلَ يَوْجَلُ

korktu ve وَقُرَ - يَوْقُرُ vakarlı oldu örneklerinde olduğu gibi فَعِلَ يَفْعَلُ ve - فَعُلَ

يَفْعُلُ sıygalarında gelen fiillerin muzârisinde vâv harfi genelde sabit kalır. Bu

durumda misâl fiilin muzârisi, sâlim fiil gibi çekilir.

Cemi

الجَْمْع

(Çoğul)

Müsennâ

الْمُثَنَّى

(İkil)

Müfred

الْمُفْرَدُ

(Tekil)

Söz veriyor / : يَعِدُ

verir / verecek

يَعِدُ يَعِدَانِ يَعِدُونَ

Gâib / الْغَائِبُ

3. Şahıs Erkek

تَعِدُ تَعِدَانِ يَعِدْنَ

Gâibe / الْغَائِبَةُ

3. Şahıs Dişi

تَعِدُ تَعِدَانِ تَعِدُونَ

Muhatab / الْمُخَاطَبُ

2. Şahıs Erkek

تَعِدِينَ تَعِدَانِ تَعِدْنَ

Muhataba / ◌ْ الْمُخَاطَبَةُ

2. Şahıs Dişi

أَعِدُ نَعِدُ

Mütekellim / الْمُتَكَلِّمُ

1. Şahıs Ortak


Yâ'lı Misâl Fiil

Bu tür fiillerin muzârileri de, mâzîleri gibi sâlim fiil gibi çekilir.

Cemi

الجَْمْع

(Çoğul)

Müsennâ

الْمُثَنَّى

(İkil)

Müfred

الْمُفْرَدُ

(Tekil)

Kolay oluyor / : يَيْسُرُ

olur / olacak

يَيْسُرُ يَيْسُرَانِ يَيْسُرُونَ

Gâib / الْغَائِبُ

3. Şahıs Erkek

تَيْسُرُ تَيْسُرَانِ يَيْسُرْنَ

Gâibe / الْغَائِبَةُ

3. Şahıs Dişi

تَيْسُرُ تَيْسُرَانِ تَيْسُرُونَ

Muhatab / الْمُخَاطَبُ

2. Şahıs Erkek

تَيْسُرِينَ تَيْسُرَانِ تَيْسُرْنَ

Muhataba / ◌ْ الْمُخَاطَبَةُ

2. Şahıs Dişi

أَيْسُرُ نَيْسُرُ

Mütekellim / الْمُتَكَلِّمُ

1. Şahıs Ortak


Emir

Emir fiili, muzârinin muhatab ve muhataba sıygalarından elde edilir. Şu

yollar takip edilir:

Önce muzârinin başındaki muzârilik harfi olan tâ ( ت) atılır ve sonu

cezimli yapılır:

عِدْ عِدُ تَعِدُ

Emirde müfred muhatabın sonu cezim olurken, cemi muhataba mebnî

olduğu için sonu aynen kalır, geri kalanlarda ise cezim alâmeti olarak

sonlarındaki nûn harfleri düşer.

Cemi

الجَْمْع

(Çoğul)

Müsennâ

الْمُثَنَّى

(İkil)

Müfred

الْمُفْرَدُ

(Tekil)

Söz ver : عِدْ

عِدْ عِدَا عِدُوا

Muhatab / الْمُخَاطَبُ

2. Şahıs Erkek

عِدِي عِدَا عِدْنَ

Muhataba / ◌ْ الْمُخَاطَبَةُ

2. Şahıs Dişi

Vâv’lı misâl fiillerin emirlerinin çekiminde, فَعِلَ يَفْعَلُ ve فَعُلَ - يَفْعُلُ sıygalarında

gelenler hariç vâvlar düşer.


Yukarıdaki tabloya uygun olarak siz de وَقَفَ durdu ve يَئِسَ ümitsiz oldu fiillerinin

başlarına أَنْتَ , أَنَا ve نَحْنُ zamirlerini getirerek mâzî çekimlerini yapınız.


2. Ecvef Fiil

Mâzî

İster vâv'lı olsun ister yâ'lı, mâzî çekiminde, harekeli merfû muttasıl

zamirlere bitiştiklerinde ecvef fiillerin ortasındaki illet harfi düşer. Bunlar da

nun-u nisveye bitişen ve ondan sonra gelen sıygalardır. قُلْتَ , قُلْنَ gibi.


Vâv’lı Ecvef Fiil

Cemi

الجَْمْع

(Çoğul)

Müsennâ

الْمُثَنَّى

(İkil)

Müfred

الْمُفْرَدُ

(Tekil)

Dedi, söyledi : قَالَ

قَالَ قَالاَ قَالُوا Gâib / الْغَائِبُ

3. Şahıs Erkek

قَالَتْ قَالَتَا قُلْنَ Gâibe / الْغَائِبَةُ

3. Şahıs Dişi

قُلْتَ قُلْتُمَا قُلْتُمْ Muhatab / الْمُخَاطَبُ

2. Şahıs Erkek

قُلْتِ قُلْتُمَا قُلْتُنَّ Muhataba / ◌ْ الْمُخَاطَبَةُ

2. Şahıs Dişi

قُلْتُ قُلْنَا Mütekellim / الْمُتَكَلِّمُ

1. Şahıs Ortak


Yâ’lı Ecvef Fiil

Cemi

الجَْمْع

(Çoğul)

Müsennâ

الْمُثَنَّى

(İkil)

Müfred

الْمُفْرَدُ

(Tekil)

Sattı : بَاعَ

بَاعَ بَاعَا بَاعُوا Gâib / الْغَائِبُ

3. Şahıs Erkek

بَاعَتْ بَاعَتَا بِعْنَ Gâibe / الْغَائِبَةُ

3. Şahıs Dişi

بِعْتَ بِعْتُمَا بِعْتُمْ Muhatab / الْمُخَاطَبُ

2. Şahıs Erkek

بِعْتِ بِعْتُمَا بِعْتُنَّ Muhataba / ◌ْ الْمُخَاطَبَةُ

2. Şahıs Dişi

بِعْتُ بِعْنَا Mütekellim / الْمُتَكَلِّمُ

1. Şahıs Ortak

خَافَ Fiilinin Mâzî Çekimi

Cemi

الجَْمْع

(Çoğul)

Müsennâ

الْمُثَنَّى

(İkil)

Müfred

الْمُفْرَدُ

(Tekil)

Korktu : خَاف

خَافَ خَافَا خَافُوا Gâib / الْغَائِبُ

3. Şahıs Erkek

خَافَتْ خَافَتَا خِفْنَ Gâibe / الْغَائِبَةُ

3. Şahıs Dişi

خِفْتَ خِفْتُمَا خِفْتُمْ Muhatab / الْمُخَاطَبُ

2. Şahıs Erkek

خِفْتِ خِفْتُمَا خِفْتُنَّ Muhataba / ◌ْ الْمُخَاطَبَةُ

2. Şahıs Dişi

خِفْتُ خِفْنَا Mütekellim / الْمُتَكَلِّمُ

1. Şahıs Ortak


Muzâri

Ecvef fiilin muzârisinde ortadaki illet harfi aslına dönüşür. قَالَ يَقُولُ gibi.

Ancak خَافَ يَخَافُ örneğinde olduğu gibi, فَعِلَ- يَفْعَلُ sıygasında olanlar bu

kuralın dışındadır. Bunların muzârisinde illet harfi aslına dönüşmez. Ayrıca

ecvef fiillere nûn-u nisve bitiştiğinde ise hepsinde de illet harfi düşer. يَقُلْنَ

gibi.


Vâv’lı Ecvef Fiil

Cemi

الجَْمْع

(Çoğul)

Müsennâ

الْمُثَنَّى

(İkil)

Müfred

الْمُفْرَدُ

(Tekil)

Diyor / der / : يَقُولُ

diyecek – söylüyor,

söyler, söyleyecek

يَقُولُ يَقُولاَنِ يَقُولُونَ Gâib / الْغَائِبُ

3. Şahıs Erkek

تَقُولُ تَقُولاَنِ يَقُلْنَ Gâibe / الْغَائِبَةُ

3. Şahıs Dişi

تَقُولُ تَقُولاَنِ تَقُولُونَ Muhatab / الْمُخَاطَبُ

2. Şahıs Erkek

تَقُولِينَ تَقُولاَنِ تَقُلْنَ Muhataba / ◌ْ الْمُخَاطَبَةُ

2. Şahıs Dişi

أَقُولُ نَقُولُ Mütekellim / الْمُتَكَلِّمُ

1. Şahıs Ortak


Yâ’lı Ecvef Fiil

Cemi

الجَْمْع

(Çoğul)

Müsennâ

الْمُثَنَّى

(İkil)

Müfred

الْمُفْرَدُ

(Tekil)

Satıyor, satar, : يَبِيعُ

satacak

يَبِيعُ يَبِيعَانِ يَبِيعُونَ Gâib / الْغَائِبُ

3. Şahıs Erkek

تَبِيعُ تَبِيعَانِ يَبِعْنَ Gâibe / الْغَائِبَةُ

3. Şahıs Dişi

تَبِيعُ تَبِيعَانِ تَبِيعُونَ Muhatab / الْمُخَاطَبُ

2. Şahıs Erkek

تَبِيعِينَ تَبِيعَانِ تَبِعْنَ Muhataba / ◌ْ الْمُخَاطَبَةُ

2. Şahıs Dişi

أَبِيعُ نَبِيعُ Mütekellim / الْمُتَكَلِّمُ

1. Şahıs Ortak

خَافَ Fiilinin Muzâri Çekimi

Cemi

الجَْمْع

(Çoğul)

Müsennâ

الْمُثَنَّى

(İkil)

Müfred

الْمُفْرَدُ

(Tekil)

Korkuyor, : يَخَافُ

korkar, korkacak

يَخَافُ يَخَافَانِ يَخَافُونَ Gâib / الْغَائِبُ

3. Şahıs Erkek

تَخَافُ تَخَافَانِ يَخَفْنَ Gâibe / الْغَائِبَةُ

3. Şahıs Dişi

تَخَافُ تَخَافَانِ تَخَافُونَ Muhatab / الْمُخَاطَبُ

2. Şahıs Erkek

تَخَافَانِ تَخَافَانِ تَخَفْنَ Muhataba / ◌ْ الْمُخَاطَبَةُ

2. Şahıs Dişi

أَخَافُ نَخَافُ Mütekellim / الْمُتَكَلِّمُ

1. Şahıs Ortak

Emir

Ecvef fiillerin emirleri elde edilirken şu yol takip edilir:

قُلْ قُولُ تَقُولُ

Cezim alâmeti, müfred muhatab ve cemi muhataba sıygalarında illet harfinin

düşmesi ( قُلْنَ ve قُلْ gibi ), diğer sıygalarda ise sondaki nûn’ların

düşmesidir.

103

Vâv’lı Ecvef Fiil

Mâzî ve muzârisi قَالَ يَقُولُ şeklinde gelen fiillerin emrinde ilk harfin harekesi

ötre olur. قُلْ gibi.

Cemi

الجَْمْع

(Çoğul)

Müsennâ

الْمُثَنَّى

(İkil)

Müfred

الْمُفْرَدُ

(Tekil)

De, söyle : قُلْ

قُلْ قُولاَ قُولُوا Muhatab / الْمُخَاطَبُ

2. Şahıs Erkek

قُولِي قُولاَ قُلْنَ Muhataba / ◌ْ الْمُخَاطَبَةُ

2. Şahıs Dişi

Yâ’lı Ecvef Fiil

Mâzî ve muzârisi بَاعَ يَبِيعُ şeklinde gelen fiillerin emrinde ilk harfin harekesi

esre olur. بِعْ gibi.

Cemi

الجَْمْع

(Çoğul)

Müsennâ

الْمُثَنَّى

(İkil)

Müfred

الْمُفْرَدُ

(Tekil)

Sat : بِعْ

بِعْ بِيعَا بِيعُوا Muhatab / الْمُخَاطَبُ

2. Şahıs Erkek

بِيعِي بِيعَا بِعْنَ Muhataba / ◌ْ الْمُخَاطَبَةُ

2. Şahıs Dişi

خَافَ Fiilinin Emir Çekimi

Mâzî ve muzârisi خَافَ يَخَافُ şeklinde gelen fiillerin emrinde ilk harfin

harekesi üstün olur. خَفْ gibi.

Cemi

الجَْمْع

(Çoğul)

Müsennâ

الْمُثَنَّى

(İkil)

Müfred

الْمُفْرَدُ

(Tekil)

Kork : خَفْ

خَفْ خَافَا خَافُوا Muhatab / الْمُخَاطَبُ

2. Şahıs Erkek

خَافِي خَافَا خَفْنَ Muhataba / ◌ْ الْمُخَاطَبَةُ

2. Şahıs Dişi


Yukarıdaki tabloya uygun olarak siz de قَامَ kalktı ve سَارَ yürüdü fiillerinin هُمَا , هُوَ

ve هُمْ zamirleriyle birlikte muzârî çekimlerini yapınız.

3. Nâkıs Fiil

Nâkıs fiillerin çekiminde, illet harfinden önce fetha varsa 3. erkek şahsın

çoğulu söylenirken vâv harfi sâkin (harekesiz) gelir. دَعَا - دَعَوْا , رَمَى رَمَوْا gibi.

Ancak mâzînin müfred gâib sıygasında illet harfinden önce kesra varsa vâv,

harf-i med şeklinde bulunur. رَضِيَ رَضُوا gibi. Aynı durum emir ve muzâride

de geçerlidir. Emirde اِرْمِ - اِرْمُوا ve اِرْضَ - اِرْضَوْا şeklinde, muzâride ise - يَرْمِي

يَرْمُونَ ve يَرْضَى - يَرْضَوْنَ şeklinde olur.

Mâzî

Cemi

الجَْمْع

(Çoğul)

Müsennâ

الْمُثَنَّى

(İkil)

Müfred

الْمُفْرَدُ

(Tekil)

Dua etti, davet : دَعَا

etti

دَعَا دَعَوَا دَعَوْا Gâib / الْغَائِبُ

3. Şahıs Erkek

دَعَتْ دَعَتَا دَعَوْنَ Gâibe / الْغَائِبَةُ

3. Şahıs Dişi

دَعَوْتَ دَعَوْتمَُا دَعَوْتُمْ Muhatab / الْمُخَاطَبُ

2. Şahıs Erkek

دَعَوْتِ دَعَوْتمَُا دَعَوْتُنَّ Muhataba / ◌ْ الْمُخَاطَبَةُ

2. Şahıs Dişi

دَعَوْتُ دَعَوْنَا Mütekellim / الْمُتَكَلِّمُ

1. Şahıs Ortak

Cemi

الجَْمْع

(Çoğul)

Müsennâ

الْمُثَنَّى

(İkil)

Müfred

الْمُفْرَدُ

(Tekil)

Attı : رَمَى

رَمَى رَمَيَا رَمَوْا Gâib / الْغَائِبُ

3. Şahıs Erkek

رَمَتْ رَمَتَا رَمَيْنَ Gâibe / الْغَائِبَةُ

3. Şahıs Dişi

رَمَيْتَ رَمَيْتُمَا رَمَيْتُمْ Muhatab / الْمُخَاطَبُ

2. Şahıs Erkek

رَمَيْتِ رَمَيْتُمَا رَمَيْتُنَّ Muhataba / ◌ْ الْمُخَاطَبَةُ

2. Şahıs Dişi

رَمَيْتُ رَمَيْنَا Mütekellim / الْمُتَكَلِّمُ

1. Şahıs Ortak


Cemi

الجَْمْع

(Çoğul)

Müsennâ

الْمُثَنَّى

(İkil)

Müfred

الْمُفْرَدُ

(Tekil)

Razı oldu : رَضِيَ

رَضِيَ رَضِيَا رَضُوا Gâib / الْغَائِبُ

3. Şahıs Erkek

رَضِيَتْ رَضِيَتَا رَضِينَ Gâibe / الْغَائِبَةُ

3. Şahıs Dişi

رَضِيتَ رَضِيتُمَا رَضِيتُمْ Muhatab / الْمُخَاطَبُ

2. Şahıs Erkek

رَضِيتِ رَضِيتُمَا رَضِيتُنَّ Muhataba / ◌ْ الْمُخَاطَبَةُ

2. Şahıs Dişi

رَضِيتُ رَضِينَا Mütekellim / الْمُتَكَلِّمُ

1. Şahıs Ortak

دَعَا fiilinde olduğu gibi, nâkıs fiilin mâzîsinin son harfi uzun elif şeklindeyse,

onun aslı vâv demektir ve bu harf fiilin çekiminde ortaya çıkar. دَعَا دَعَوَا

örneğinde olduğu gibi.


Muzâri

Cemi

الجَمْع

(Çoğul)

Müsennâ

الْمُثَنَّى

(İkil)

Müfred

الْمُفْرَدُ

(Tekil)

Dua ediyor / : يَدْعُو

eder / edecek

يَدْعُو يَدْعُوَانِ يَدْعُونَ Gâib / الْغَائِبُ

3. Şahıs Erkek

تَدْعُو تَدْعُوَانِ يَدْعُونَ Gâibe / الْغَائِبَةُ

3. Şahıs Dişi

تَدْعُو تَدْعُوَانِ تَدْعُونَ Muhatab / الْمُخَاطَبُ

2. Şahıs Erkek

تَدْعِينَ تَدْعُوَانِ تَدْعُونَ Muhataba / ◌ْ الْمُخَاطَبَةُ

2. Şahıs Dişi

أَدْعُو نَدْعُو Mütekellim / الْمُتَكَلِّمُ

1. Şahıs Ortak

Cemi

الجَْمْع

(Çoğul)

Müsennâ

الْمُثَنَّى

(İkil)

Müfred

الْمُفْرَدُ

(Tekil)

Atıyor / atar / : يَرْمِي

atacak

يَرْمِي يَرْمِيَانِ يَرْمُونَ Gâib / الْغَائِبُ

3. Şahıs Erkek

تَرْمِي تَرْمِيَانِ يَرْمِينَ Gâibe / الْغَائِبَةُ

3. Şahıs Dişi

تَرْمِي تَرْمِيَانِ تَرْمُونَ Muhatab / الْمُخَاطَبُ

2. Şahıs Erkek

تَرْمِينَ تَرْمِيَانِ تَرْمِينَ Muhataba / ◌ْ الْمُخَاطَبَةُ

2. Şahıs Dişi

أَرْمِي نَرْمِي Mütekellim / الْمُتَكَلِّمُ

1. Şahıs Ortak

Cemi

الجَْمْع

(Çoğul)

Müsennâ

الْمُثَنَّى

(İkil)

Müfred

الْمُفْرَدُ

(Tekil)

Razı uyor / olur : يَرْضَى

/ olacak

يَرْضَى يَرْضَيَانِ يَرْضَوْنَ Gâib / الْغَائِبُ

3. Şahıs Erkek

تَرْضَى تَرْضَيَانِ يَرْضَيْنَ Gâibe / الْغَائِبَةُ

3. Şahıs Dişi

تَرْضَى تَرْضَيَانِ تَرْضَوْنَ Muhatab / الْمُخَاطَبُ

2. Şahıs Erkek

تَرْضَيْنَ تَرْضَيَانِ تَرْضَيْنَ Muhataba / ◌ْ الْمُخَاطَبَةُ

2. Şahıs Dişi

أَرْضَى نَرْضَى Mütekellim / الْمُتَكَلِّمُ

1. Şahıs Ortak

Emir

Cemi

الجَْمْع

(Çoğul)

Müsennâ

الْمُثَنَّى

(İkil)

Müfred

الْمُفْرَدُ

(Tekil)

Dua et, davet et : اُدْعُ

اُدْعُ أُدْعُوَا أُدْعُوا Muhatab / الْمُخَاطَبُ

2. Şahıs Erkek

أُدْعِي أُدْعُوَا أدْعُونَ Muhataba / ◌ْ الْمُخَاطَبَةُ

2. Şahıs Dişi

Cemi

الجَْمْع

(Çoğul)

Müsennâ

الْمُثَنَّى

(İkil)

Müfred

الْمُفْرَدُ

(Tekil)

At : اِرْمِ

اِرْمِ اِرْمِيَا اِرْمُوا Muhatab / الْمُخَاطَبُ

2. Şahıs Erkek

اِرْمِي اِرْمِيَا اِرْمِينَ Muhataba / ◌ْ الْمُخَاطَبَةُ

2. Şahıs Dişi

Cemi

الجَْمْع

(Çoğul)

Müsennâ

الْمُثَنَّى

(İkil)

Müfred

الْمُفْرَدُ

(Tekil)

Razı ol : اِرْضَ

اِرْضَ اِرْضَيَا اِرْضَوْا Muhatab / الْمُخَاطَبُ

2. Şahıs Erkek

اِرْضَيْ اِرْضَيَا اِرْضَيْنَ Muhataba / ◌ْ الْمُخَاطَبَةُ

2. Şahıs Dişi


Yukarıdaki tabloya uygun olarak siz de ◌ُ- رَجَا umdu, ◌ِ- كَفَى yeterli oldu ve

◌َ– نَسِيَ unuttu fiillerinin mâzî çekimlerini هُمَا , هِيَ ve هُنَّ zamirleriyle birlikte

yapınız.


4. Lefîf Fiil

Mâzî

Lefîf fiilin mâzî çekimi nâkıs fiillerle aynıdır.

Lefîf-i Makrûn

Cemi

الجَْمْع

(Çoğul)

Müsennâ

الْمُثَنَّى

(İkil)

Müfred

الْمُفْرَدُ

(Tekil)

Niyet etti : نَوَى

نَوَى نَوَيَا نَوَوْا Gâib / الْغَائِبُ

3. Şahıs Erkek

نَوَتْ نَوَتَا نَوَيْنَ Gâibe / الْغَائِبَةُ

3. Şahıs Dişi

نَوَيْتَ نَوَيْتُمَا نَوَيْتُمْ Muhatab / الْمُخَاطَبُ

2. Şahıs Erkek

نَوَيْتِ نَوَيْتُمَا نَوَيْتُنَّ Muhataba / ◌ْ الْمُخَاطَبَةُ

2. Şahıs Dişi

نَوَيْتُ نَوَيْنَا Mütekellim / الْمُتَكَلِّمُ

1. Şahıs Ortak


Lefîf-i Mefrûk

Cemi

الجَْمْع

(Çoğul)

Müsennâ

الْمُثَنَّى

(İkil)

Müfred

الْمُفْرَدُ

(Tekil)

Korudu : وَقَى

وَقَى وَقَيَا وَقَوْا Gâib / الْغَائِبُ

3. Şahıs Erkek

وَقَتْ وَقَتَا وَقَيْنَ Gâibe / الْغَائِبَةُ

3. Şahıs Dişi

وَقَيْتَ وَقَيْتُمَا وَقَيْتُمْ Muhatab / الْمُخَاطَبُ

2. Şahıs Erkek

وَقَيْتِ وَقَيْتُمَا وَقَيْتُنَّ Muhataba / ◌ْ الْمُخَاطَبَةُ

2. Şahıs Dişi

وَقَيْتُ وَقَيْنَا Mütekellim / الْمُتَكَلِّمُ

1. Şahıs Ortak


Muzâri

Lefîf fiilin muzâri çekimi de nâkıs fiil gibidir.

Lefîf-i Makrûn

Cemi

الجَْمْع

(Çoğul)

Müsennâ

الْمُثَنَّى

(İkil)

Müfred

الْمُفْرَدُ

(Tekil)

Niyet ediyor / : يَنْوِي

eder / edecek

يَنْوِي يَنْوِيَانِ يَنْوُونَ Gâib / الْغَائِبُ

3. Şahıs Erkek

تَنْوِي تَنْوِيَانِ يَنْوِينَ Gâibe / الْغَائِبَةُ

3. Şahıs Dişi

تَنْوِي تَنْوِيَانِ تَنْوُونَ Muhatab / الْمُخَاطَبُ

2. Şahıs Erkek

تَنْوِينَ تَنْوِيَانِ تَنْوِينَ Muhataba / ◌ْ الْمُخَاطَبَةُ

2. Şahıs Dişi

أَنْوِي نَنْوِي Mütekellim / الْمُتَكَلِّمُ

1. Şahıs Ortak



Lefîf-i Mefrûk

Bunlarda, vâv'lı misâl fiillerin çoğunda olduğu gibi, muzârisi elde edilirken

فَعِلَ - يَفْعَلُ sıygasında olanlar hariç, baştaki vâv harfi düşer. وَفَى - يَفِي gibi.

Cemi

الجَْمْع

(Çoğul)

Müsennâ

الْمُثَنَّى

(İkil)

Müfred

الْمُفْرَدُ

(Tekil)

Koruyor / korur / : يَقِي

koruyacak

يَقِي يَقِيَانِ يَقُونَ Gâib / الْغَائِبُ

3. Şahıs Erkek

تَقِي تَقِيَانِ تَقِينَ Gâibe / الْغَائِبَةُ

3. Şahıs Dişi

تَقِي تَقِيَانِ تَقُونَ Muhatab / الْمُخَاطَبُ

2. Şahıs Erkek


Emir

Lefîf-i Makrûn

Cemi

الجَْمْع

(Çoğul)

Müsennâ

الْمُثَنَّى

(İkil)

Müfred

الْمُفْرَدُ

(Tekil)

Niyet et : اِنْوِ

اِنْوِ اِنْوِيَا اِنْوُوا Muhatab / الْمُخَاطَبُ

2. Şahıs Erkek

اِنْوِي اِنْوِيَا اِنْوِينَ Muhataba / ◌ْ الْمُخَاطَبَةُ

2. Şahıs Dişi


Lefîf-i Mefrûk

Cemi

الجَْمْع

(Çoğul)

Müsennâ

الْمُثَنَّى

(İkil)

Müfred

الْمُفْرَدُ

(Tekil)

Koru : قِ

قِ قِيَا قُوا Muhatab / الْمُخَاطَبُ

2. Şahıs Erkek

قِي قِيَا قِينَ Muhataba / ◌ْ الْمُخَاطَبَةُ

2. Şahıs Dişi

Yukarıdaki tabloya uygun olarak siz de طَوَى katladı ve وَفَى sözünü tuttu

fiillerinin muzârî çekimlerini أَنْتُمَا , أَنْتِ ve أَنْتُنَّ zamirleriyle birlikte yapınız.

تَقِينَ تَقِيَانِ تَقِينَ Muhataba / ◌ْ الْمُخَاطَبَةُ

2. Şahıs Dişi

أَقِي نَقِي Mütekellim / الْمُتَكَلِّمُ

1. Şahıs Ortak

المثال الأجوف الناقص اللفيف

هُوَ وَعَدَ يَسُرَ قَالَ بَاعَ دَعَا رَمَى رَضِيَ نَوَى وَقَى

هُمَا وَعَدَا يَسُرَا قَالاَ بَاعَا دَعَوَا رَمَيَا رَضِيَا نَوَيَا وَقَيَا

هُمْ وَعَدُوا يَسُرُوا قَالُوا بَاعُوا دَعَوْا رَمَوْا رَضُوا نَوَوْا وَقَوْا

هِيَ وَعَدَتْ يَسُرَتْ قَالَتْ بَاعَتْ دَعَتْ رَمَتْ رَضِيَتْ نَوَتْ وَقَتْ

هُمَا وَعَدَتَا يَسُرَتَا قَالَتَا بَاعَتَا دَعَتَا رَمَتَا رَضِيَتَا نَوَتَا وَقَتَا

هُنَّ وَعَدْنَ يَسُرْنَ قُلْنَ بِعْنَ دَعَوْنَ رَمَيْنَ رَضِينَ نَوَيْنَ وَقَيْنَ

أَنْتَ وَعَدْتَ يَسُرْتَ قُلْتَ بِعْتَ دَعَوْتَ رَمَيْتَ رَضِيتَ نَوَيْتَ وَقَيْتَ

أَنْتُمَا وَعَدْتمَُا يَسُرْتمَُا قُلْتُمَا بِعْتُمَا دَعَوْتمَُا رَمَيْتُمَا رَضِيتُمَا نَوَيْتُمَا وَقَيْتُمَا

أَنْتُمْ وَعَدْتُمْ يَسُرْتُمْ قُلْتُمْ بِعْتُمْ دَعَوْتُمْ رَمَيْتُمْ رَضِيتُمْ نَوَيْتُمْ وَقَيْتُمْ

أَنْتِ وَعَدْتِ يَسُرْتِ قُلْتِ بِعْتِ دَعَوْتِ رَمَيْتِ رَضِيتِ نَوَيْتِ وَقَيْتِ

أَنْتُمَا وَعَدْتمَُا يَسُرْتمَُا قُلْتُمَا بِعْتُمَا دَعَوْتمَُا رَمَيْتُمَا رَضِيتُمَا نَوَيْتُمَا وَقَيْتُمَا

أَنْتُنَّ وَعَدْتُنَّ يَسُرْتُنَّ قُلْتُنَّ بِعْتُنَّ دَعَوْتُنَّ رَمَيْتُنَّ رَضِيتُنَّ نَوَيْتُنَّ وَقَيْتُنَّ

أَنَا وَعَدْتُ يَسُرْتُ قُلْتُ بِعْتُ دَعَوْتُ رَمَيْتُ رَضِيتُ نَوَيْتُ وَقَيْتُ

نَحْنُ وَعَدْنَا يَسُرْنَا قُلْنَا بِعْنَا دَعَوْنَا رَمَيْنَا رَضِينَا نَوَيْنَا وَقَيْنَا

Tablo 4.1: İlletli Fiillerin Munfasıl Zamirlerle Mâzî Çekim Tablosu.


المثال الأجوف الناقص اللفيف

هُوَ يَعِدُ يَيْسُرُ يَقُولُ يَبِيعُ يَدْعُو يَرْمِي يَرْضَى يَنْوِي يَقِي

هُمَا يَعِدَانِ يَيْسُرَانِ يَقُولاَنِ يَبِيعَانِ يَدْعُوَانِ يَرْمِيَانِ يَرْضَيَانِ يَنْوِيَانِ يَقِيَانِ

هُمْ يَعِدُونَ يَيْسُرُونَ يَقُولُونَ يَبِيعُونَ يَدْعُونَ يَرْمُونَ يَرْضَوْنَ يَنْوُونَ يَقُونَ

هِيَ تَعِدُ تَيْسُرُ تَقُولُ تَبِيعُ تَدْعُو تَرْمِي تَرْضَى تَنْوِي تَقِي

هُمَا تَعِدَانِ تَيْسُرَانِ تَقُولاَنِ تَبِيعَانِ تَدْعُوَانِ تَرْمِيَانِ تَرْضَيَانِ تَنْوِيَانِ تَقِيَانِ

هُنَّ يَعِدْنَ يَيْسُرْنَ يَقُلْنَ يَبِعْنَ يَدْعُونَ يَرْمِينَ يَرْضَيْنَ يَنْوِينَ يَقِينَ

أَنْتَ تَعِدُ تَيْسُرُ تَقُولُ تَبِيعُ تَدْعُو تَرْمِي تَرْضَى تَنْوِي تَقِي

أَنْتُمَا تَعِدَانِ تَيْسُرَانِ تَقُولاَنِ تَبِيعَانِ تَدْعُوَانِ تَرْمِيَانِ تَرْضَيَانِ تَنْوِيَانِ تَقِيَانِ

أَنْتُمْ تَعِدُونَ تَيْسُرُونَ تَقُولُونَ تَبِيعُونَ تَدْعُونَ تَرْمُونَ تَرْضَوْنَ تَنْوُونَ تَقُونَ

أَنْتِ تَعِدِينَ تَيْسُرِينَ تَقُولِينَ تَبِيعِينَ تَدْعِينَ تَرْمِينَ تَرْضَيْنَ تَنْوِينَ تَقِينَ

أَنْتُمَا تَعِدَانِ تَيْسُرَانِ تَقُولاَنِ تَبِيعَانِ تَدْعُوَانِ تَرْمِيَانِ تَرْضَيَانِ تَنْوِيَانِ تَقِيَانِ

أَنْتُنَّ تَعِدْنَ تَيْسُرْنَ تَقُلْنَ تَبِعْنَ تَدْعُونَ تَرْمِينَ تَرْضَيْنَ تَنْوِينَ تَقِينَ

أَنَا أَعِدُ أَيْسُرُ أَقُولُ أَبِيعُ أَدْعُو أَرْمِي أَرْضَى أَنْوِي أَقِي

نَحْنُ نَعِدُ نَيْسُرُ نَقُولُ نَبِيعُ نَدْعُو نَرْمِي نَرْضَى نَنْوِي نَقِي

Tablo 4.2: İlletli Fiillerin Munfasıl Zamirlerle Muzâri Çekim Tablosu.


المِثال الأجوف الناقص اللفيف

أَنْتَ عِدْ قُلْ بِعْ اُدْعُ اِرْمِ اِرْضَ اِنْوِ قِ

أَنْتُمَا عِدَا قُولاَ بِيعَا اُدْعُوَا اِرْمِيَا اِرْضَيَا اِنْوِيَا قِيَا

أَنْتُمْ عِدُوا قُولُوا بِيعُوا اُدْعُوا اِرْمُوا اِرْضَوْا اِنْوُوا قُوا

أَنْتِ عِدِي قُولِي بِيعِي اُدْعِي اِرْمِي اِرْضَيْ اِنْوِي قِي

أَنْتُمَا عِدَا قُولاَ بِيعَا اُدْعُوَا اِرْمِيَا اِرْضَيَا اِنْوِيَا قِيَا

أَنْتُنَّ عِدْنَ قُلْنَ بِعْنَ اُدْعُونَ اِرْمِينَ اِرْضَيْنَ اِنْوِينَ قِينَ


 

 
Copyright ©arapcaokulu.com