كَانَ وَ أَخَوَاتُهَا

NAKIS FİİLLER (Kane ve Benzerleri): Nakıs fiiller isim ve haber alırlar. Bunlara genel olarak kane ve benzerleri denir.

     Allah her şeyi bilen, her şeyden haberi olandır.            كان الله عليما خبيرا

    

       Bunlar, anlamlarının tam ortaya çıkması için tek başına isimleri yeterli olmayıp habere ihtiyaç gösterirler. Nakıs fiiller denilmesinin sebebi de budur.

 

     Bunlar isim cümlesinin başına gelerek Mübtedayı merfu, haberi de mansub okuturlar.

 

     1- كان  “idi, oldu, olmak, ol” anlamlarına gelir.

 

     Ahmet zengin idi    كان احمد غنيا           Ahmet zengindir    احمد غنى

     Hasta uyuyordu     كان المريض نائما

 

     2- صار  “oldu, dönüştü” anlamını ifade eder. Bir durumdan başka bir duruma dönüşmeyi belirtir.

     Un ekmek oldu     صار الدقيق خبزا

 

     3 اصبح  nitelediği ismin belirtilen sıfata sabah vaktinde sahip olduğunu gösterir.

     Adam (sabah vakti) hasta oldu    اصبح الرجل مريضا          Adam hastadır  الرجل مريض

 

     4 امسى  nitelediği ismin belirtilen sıfata akşam vakti sahip olduğunu belirtir.

     Tüccar (akşam vakti) iflas etti       امسى التاجر مفلسا

 

     5 اضحى  nitelediği ismin belirtilen sıfata kuşluk vaktinde sahip olduğunu gösterir.

     İşçi (kuşluk vakti) yoruldu        اضحى العامل متعبا

 

     6 ظل  nitelediği ismin belirtilen sıfata sahip olarak devam ettiğini belirtir.

     Cadde kalabalıklaştı       ظل الشارع مزدحما

 

     7 بات  nitelediği ismin belirtilen sıfata gece sahip olduğunu, o şekilde gecelediğini belirtir.

     Hasta geceyi kıvranarak geçirdi       بات المريض متألما

 

     Not: Bu beş fil genel olarak “oldu” diye tercüme edilir. Ancak bu olmanın zamanı fiile göre değişir.

 

 

     8- ليسdeğildir, hayır” anlamındadır.

     Mü’min zalim değildir       ليس المؤمن ظالما